كفايت زندگى پس از بازگشت ، و شافعى نيز همين را گفته است . « وَمَنْ كَفَرَ » 97 - تا آخر - اسباب النّزول : چون آيت : « وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الإِسْلامِ دِيناً » نازل شد يهود گفتند : ما مسلم هستيم ، پيغمبر فرمود : بر مسلمين حجّ واجب شده است ، آنها گفتند : بر ما چنين وظيفه اى معين نشده است ، اين جمله براى اين گفتگو و عقيده ى آنها نازل شد . ابو الفتوح : عبد اللَّه عبّاس و حسن و ضحّاك گفتند : مقصود آن است كه هر كس وجوب حج را انكار كند كافر است مجاهد گفت : يعنى آنكه اگر حجّ كند آن را نيك نداند و اگر نكند خود را گناهكار نداند . موسى بن جعفر ( ع ) روايت فرمود از رسول خدا ( ص ) كه گفت : هر كه بميرد و حجّ نكرده باشد خداى تعالى هيچ عمل از او قبول نكند . قتاده گفت از حسن بصرى از عمر خطاب كه او گفت : چند با همّت كردم كه كسان را بشهرها فرستم تا خود كى است كه حجّ نمىكند بىعذرى بر او جزيه نهم . الميزان : كعبه در نظر ملَّتهاى مختلف محترم بوده است : 1 - هنديها آن را احترام مىكردند كه روح سيفا ( اقنوم سوّم از اقانيم سه گانه ) در حجر الاسود حلول كرد آنگاه كه با همسرش به زيارت آنجا رفت . 2 - صابئيهاى ايران و كلده آن را يكى از هفت خانه ى ديرين گرامى مى - دانستند كه كعبه بوده است و مارس كه در يكى از قله هاى كوهى باصفهان ساخته بوده است ، و مندوسان كه در هند بوده است ، و نوبهار بلخ ، و بيت غمدان در صنعاء يمن ، و كاوسان در فرغانه ، و خانه اى در بالاى سرزمين چين . 3 - ملَّت فارس معتقد بودند كه روح هرمز در كعبه جاى گرفته است و بسا كه به زيارت آن مىرفته‌اند . 4 - يهود آن را احترام مىكردند و بدين ابراهيم آنجا عبادت مىكردند و در آن صورت ابراهيم و اسماعيل را رسم كرده بودند كه تبرهاى از لام ( معرّفى آن در سوره ى بقره آيهء 160 و 125 گذشته است ) در دست آنها بود و نيز صورت عذرا و مسيح در آنجا